Czym są emocje?

7 Nov

Niby wszyscy wiemy, co to jest jednak kiedy przychodzi do podania definicji, czujemy się zakłopotani. Jak wyjaśnić istotę czegoś tak oczywistego? Jest to zadanie trudne, ale nie niemożliwe. W tym artykule postaramy się odpowiedzieć na kilka ważnych pytań dotyczących natury emocji.

Definicja emocji

Emocja to tak naprawdę subiektywny stan psychiczny, który uruchamia priorytet dla związanego z nią programu działania. Kiedy ją odczuwamy, pojawiają się w nas także zmiany somatyczne, ekspresje mimiczne i pantomimiczne oraz zachowanie. To najbardziej uogólniona definicja, która okazuje się bardzo pomocna w wyjaśnieniu natury emocji.

Widzimy, że jej odczuwanie jest kwestią subiektywną. Ta sama sytuacja u różnych ludzi może wywołać różne reakcje. Obserwujemy to często na co dzień, kiedy postawieni przed różnymi wyzwaniami, reagujemy inaczej. Niektórzy na zbliżający się termin realizacji zadania reagują lękiem, inni – nabierają wiatru w żagle i dryfują na pomyślnej fali, pełni motywacji. Jak wyjaśnić te dwie różne reakcje? Możemy poszukać wytłumaczenia w różnicach budowy układu nerwowego, zasobów i doświadczeń. Niezależnie od tego, co przyjmiemy za wytłumaczeniem, jasnym jest, że emocje pozostają kwestią bardzo subiektywną.

 

 

Emocje w ujęciu ewolucyjnym

Psychologowie ewolucyjni doszli do wniosku, że emocje powstały na drodze ewolucji jako adekwatna odpowiedź na pojawiające się problemy. W dawnych czasach od tego, jak zareagujemy zależało nasze przetrwanie. Spotkanie drapieżnika, nieznajomych, dbanie o potomstwo czy zdobywanie partnera to tylko część spraw wymagających rozwiązania. Powodowały one wystąpienie pewnych zachowań, które z czasem ulegały selekcji i utrwaleniu. Dzięki temu po ich pojawieniu się, mogliśmy uruchomić odpowiedni program działania – ucieczkę lub walkę. Były one kluczowe dla przetrwania jednostki i społeczności.

Dzisiaj nietrudno jest nam rozpoznać sygnały, które mówią o tym, co odczuwa dana osoba. Uczymy się tego od dziecka. Ekspresje mimiczne i pantomimiczne oraz zachowanie mówią nam o tym, co ktoś czuje. Inaczej będzie wyglądać osoba szczęśliwa, a inaczej smutna. Lęk ma inna twarz niż nadzieja.

Podsumowanie

Warto obserwować zarówno siebie, jak i innych ludzi. Możemy wyciągnąć z tego wiele informacji o nas, naszym świecie wewnętrznym, innych ludziach i rzeczywistości. Uważność pozwoli nam kontrolować swoje emocje, co jest w naszym społeczeństwie uznane za dojrzałe zachowanie.